Bas de Bont is verslingerd aan werken en aan golf. Zijn grootste passie is echter anderen af te helpen van hun verslaving. Hij hoeft zich niet te vervelen, want uit onderzoek blijkt dat Nederland ongeveer 1,5 miljoen geregistreerde probleemgevallen kent; mensen die in meer of mindere mate verslaafd zijn aan drank, drugs, medicijnen, games of gokken. En, zo stelt De Bont: de geijkte kanalen werken niet afdoende.

De Bont begon bijna drie jaar geleden samen met Niels Schellen en Marcus Teunissen in Veldhoven de Stichting Addictioncare GGZ, een particuliere instelling voor de verslavingszorg. Als ex-verslaafden weten De Bont en Schellen precies waar ze het over hebben.

De Bont: “Je gaat door een hel, tot er nog maar twee opties over zijn: óf je springt van een flat óf je laat je opnemen in een afkickkliniek.” Verslaafden en hun naasten gaan vaak door diepe dalen. Ze kosten de staat bovendien miljarden euro’s aan zorg. De grote vraag is echter of de hulp die deze verslaafden krijgen wel effectief is. Bas de Bont vindt van niet. Hij probeerde zelf een paar keer tevergeefs via de geijkte kanalen af te kicken van zijn drugsverslaving. Maar in die reguliere verslavingszorg vond hij niet wat hij nodig had.

“Daar zijn de wachtlijsten veel te lang en is de hulp inefficiënt”, stelt De Bont. “Pas na acht maanden kon ik twee keer per week vijftig minuten met een psychologe praten. Dat meisje was 21 jaar oud en na de eerste 50 minuten luisteren zei ze: ‘Die verslaving is het dus niet voor u. Daar moet u mee stoppen’. Ik ben niet meer geweest. Het ontbreekt aan goede begeleiding en nazorg.”

Op maat gesneden aanpak

Met Stichting Addictioncare GGZ pakken De Bont, Schellen en Teunissen het anders aan. Geen wachtlijsten, maar meteen aan de slag met de problematiek door op maat gesneden programma’s, volgens het ‘12 stappen Minnesota Model’. Het gaat hierbij om zowel individuele als groepstherapie. “Wij eisen wel één ding van onze cliënten: de wil om te stoppen met gebruik.” Het nazorgtraject in Nederland duurt tussen de 6 en 24 maanden en is afhankelijk van de behoefte van de patiënt. Ze begonnen met z’n drieën in de garage achter de woning van De Bont. Opvallend genoeg werden de eerste cliënten niet in Nederland behandeld, maar in Zuid-Afrika, waar Teunissen toen al een zorgboerderij had.

“Waarom Zuid-Afrika? Omdat ze daar verder zijn in de verslavingszorg. De problematiek speelt er langer en mede daardoor hebben de Zuid-Afrikaanse psychologen meer ervaring. Omdat we in het begin nog geen gecertificeerde WTZi-instelling waren, moesten de cliënten de volledige kosten, ongeveer 12.000 euro, zelf betalen. Maar dat was altijd nog de helft goedkoper dan in Nederland bij een privékliniek. Nu worden de kosten wel vergoed.”

Hard werken

Vier weken afkicken in Zuid-Afrika; sceptici zullen aan een vakantiereisje denken, in plaats van aan therapie. De realiteit is echter anders. De Bont: “Het is juist zes dagen per week heel erg hard werken. De groepsgesprekken, het sporten, de psycho-educatie, één op één gesprekken en het bespreken van familiebrieven. Vooral dat laatste onderdeel is confronterend voor de cliënten. Ze moeten dan in de groep een brief voorlezen waarin bijvoorbeeld hun ouders aangeven hoeveel verdriet ze hebben. Dat is voor iedereen een spiegel.”
De therapie is dus heel intensief. En dan is het goed om er één dag helemaal uit te zijn. “Gewoon om ze te laten ondervinden hoe mooi het leven is”, vertelt De Bont. “De meeste cliënten komen er pas later in hun leven achter dat ze in Zuid-Afrika eigenlijk een bijzondere belevenis achter de rug hebben, want op het moment zelf ervaren ze het héél anders.”

Addictioncare GGZ

Stichting Addictioncare GGZ heeft inmiddels 30 personeelsleden (naast de drie verslavingsdeskundigen ook een psychiater, verschillende psychologen, counselors en systeemtherapeuten), een eigen pand voor ambulante hulp in Veldhoven en een zorgboerderij voor 35 cliënten in Zuid-Afrika. In februari openen ze ook een zorgboerderij voor 24 plaatsingen in Brabant.

De Bont: “Ja, ik ben best trots op wat we hebben bereikt.”

XTC, cocaïne en GHB

Wat is toch het succes van Stichting Addictioncare GGZ? Misschien wel het feit dat de pas 30-jarige De Bont en zijn kompaan Schellen als geen ander weten wat een verslaving doet met lichaam en geest. De vrienden waren immers zelf tien jaar verslaafd aan XTC, cocaïne en GHB. Alles en iedereen moest daarvoor wijken. De Bont raakte zijn vriendin kwijt, ze verliet hem en nam hun zoontje van zes maanden mee. De Bont: “En het enige waaraan ik kon denken toen ze mij vertelde dat ze bij mij wegging was: ‘Ik moet drugs hebben. Scoren’.”

Als product van gescheiden ouders en inwonend bij zijn vader – die hem wel voedde, maar niet opvoedde – ging het al snel de verkeerde kant op. “Wat mijn ogen echt opende was het besef dat ik mijn zoontje hetzelfde aandeed als mijn vader met mij had gedaan. Dat is eng”, zegt De Bont. Na een paar vergeefse pogingen in het gangbare hulpverleningscircuit belandde De Bont uiteindelijk in een privékliniek, waar hij van zijn verslaving af kwam. “Ik heb nu een mooi leven. Mét mijn vriendin en mijn zoontje, want die zijn weer bij me terug.”

Belangrijke rol Fa-med

Stichting Addictioncare GGZ bestaat nu bijna drie jaar. Fa-med speelt een belangrijke rol in het voortbestaan van het bedrijf. “Je kunt gerust stellen dat we zonder Fa-med niet meer zouden bestaan”, aldus De Bont. Hij legt uit waarom. “Fa-med heeft ons debiteurenrisico overgenomen. Toen we in maart 2010 de instellingscode kregen, hadden we nog geen naam opgebouwd. Bovendien stonden de mensen, en daarmee bedoel ik de zorgverzekeraars, sceptisch ten opzichte van onze behandeling in Zuid-Afrika. We hadden daardoor veel moeite met het declareren van onze facturen. Soms duurde het wel vier maanden voor we ons geld uitgekeerd kregen. Dat is lang wachten als je dertig personeelsleden hebt, die betaald moeten worden. Dankzij Fa-med ontvangen we nu elke twee weken ons geld.”